Het poststation van Zorgvlied

 

In vroeger tijd was het postkantoor voor veel mensen de poort naar de buitenwereld. In Zorgvlied werd het in de jaren dertig door de familie Huging bemand. Met zoon Ben, inmiddels een krasse tachtiger, haalden we in september 2011 herinneringen op aan die periode. Eigenlijk, zo legt hij om te beginnen uit, had Zorgvlied geen kantoor, maar een poststation. Dat was een graadje minder. Het werd door zijn vader gerund in het pand waar nu de familie Atzori woont. Toen met adres Hoofdweg 7, tegenwoordig Dorpsstraat 23. Een tijdje combineerde de familie de post (voor in het huis) met een kruidenierswinkeltje (achter in het huis). Maar na het overlijden van mevrouw Huging sloot het winkeltje en werd de inboedel overgedaan aan kruidenier Visser, een van de drie plaatselijke concurrenten.

In het poststation stond een lange tafel, zo herinnert Ben Huging zich: “Aan de ene kant was plaats voor de bestellers, daar moesten ze post sorteren. Aan de andere kant stond mijn vader, die pakte daar de post uit en verdeelde die over de vakjes.” Om de brieven te stempelen lag er een stempelkussen. Zorgvlied had een eigen stempel met een veranderbare datum. De post van buiten kwam met de tram uit Steenwijk. Die moest vader Huging zelf bij de halte halen. Huging: “Mijn vader fietste twee keer per dag naar de halte in Elsloo. ’s Morgens om zeven uur en ’s middags om drie uur.” Heen met de bestellingen uit Zorgvlied en terug met de zending van het postkantoor in Steenwijk. Huging: “Op zondag moest ook gewerkt worden. Dan kwam de besteller en die sorteerde de post alvast voor maandag. Er werd niet bezorgd, maar tussen 08.00 en 09.00 uur konden de mensen de post ophalen op het poststation. En eventueel ’s middags ook, bijvoorbeeld kranten.”

Postbestellers in de jaren dertig waren Paulus Mulder en Jan van Opzeeland. Ben Huging: “Mijn vader zelf bestelde meestal Zorgvlied, Wateren, Oude Willem. Dat was elke dag zo’n 25 tot 30 kilometer fietsen. Een andere route was tot Elsloo Noord, want Elsloo viel onder het poststation Zorgvlied. Als een postbode om 9.00 uur wegging, dan kwam hij rond 14.00 uur weer terug.” Niet alle wegen hadden destijds al een naam. Het adres was dan gewoon Zorgvlied. Dat leverde nooit problemen op volgens Ben Huging: “Iedereen kende iedereen.”

Het poststation was open van 08.00 tot 09.00 uur, van 13.00 tot 14.00 uur en van 18.00 tot 19.00 uur. Omdat de meeste mensen thuis geen telefoon hadden, kon tijdens die uren op het poststation worden getelefoneerd. In spoedgevallen was dat ook mogelijk buiten de openingstijden. Huging kan zich het telefoonbord nog helder voor de geest halen. Er waren maar een stuk of zeven abonnees. Hij kent ze nog bijna allemaal: “Nummer 1 had de boterfabriek, nummer 2 was bakker Jan Brouwer, nummer 3 de pastoor, nummer 4 schilder Jan de Vos in Elsloo en dan was er ook nog een Jasper met een eierhandel met nummer 6.” Telefoneren was volgens Huging mogelijk tot ’s avonds 19.30 uur. Dan sloot het poststation en was het dorp niet meer telefonisch bereikbaar. Abonnees konden dan ook niet meer bellen, want de verbinding met een ander toestel werd toen nog handmatig op het postkantoor gemaakt. “Ik verbind u door”, riep de telefoniste dan. Ook konden na het afsluiten van de telefoon geen telegrammen meer worden verstuurd of ontvangen. Tot geluk van de postbestellers, want die moesten altijd onmiddellijk met zo’n spoedbericht op de fiets naar de geadresseerde toe.

Voor geldzaken was het poststation eveneens onmisbaar. Die werden ook met de postbesteller gedaan. Het is nu onvoorstelbaar, maar die besteller reed rond met een tas boordevol geld. Omdat bijna niemand een bank- of girorekening had, werd veel betaald met postwissels. Als iemand een ander geld verschuldigd was, stuurde hij een postwissel. Die kon de ontvanger op het postkantoor of bij de postbesteller verzilveren. Postbestellers verkochten ook postzegels, inden belastingen en betaalden aan het eind van de maand de pensioenen uit. Ben Huging: “De post had toen echt een vertrouwenspositie. Als je vroeger postbesteller was, dan was je wat. Dat is nu heel anders en dat doet me wel eens zeer.”

In 1947 kwam de post in handen van de familie Hielkema. Het station verhuisde naar Dorpsstraat 48.

Hans van Eeden (oktober 2013)

PS Dit artikel is gebaseerd op een vraaggesprek dat de auteur en Hans Salverda met de heer Ben Huging hadden.

(Op deze tekst is het auteursrecht van toepassing. Overname alleen met toestemming van www.dejuistetekst.nl)

 

Geef een reactie